كاركرد تربيتي امر به معروف و نهي از منكردر سيره پيامبر

سپیده صفری

يكي از مهم‌ترين بحث‌ها، در عرصة علوم انساني، تربيت انسان است؛ زيرا هدف اصلي رسالت انبيا را تربيت و تزكيه تشكيل مي‌دهند. و انسان، يگانه موجودي است كه بيش‌ترين نياز را به تربيت و رسيدن به كمال دارد؛ زيرا جانداران ديگر بر اساس غريزه از نخستين لحظه‌هاي تولد، راهشان را مي‌يابند و بر همين اساس از خود دفاع كرده، به زندگيشان ادامه مي‌دهند. اما انسان اين‌گونه نيست؛ اگر دست حمايتِ مربيان از سر او برداشته شود، نه تنها به كمال دست نمي‌يابد، بلكه از همان آغاز، راه فنا را در پيش مي‌گيرد. چنانچه نوزاد انسان از هر زنده جاني ضعيف‌تر و به تعبيري، حيوان بالفعل است كه هيچ قدرت دفاع و زيستن ندارد و كمالي در او مشاهده نمي‌شود؛ ولي، همين موجود ضعيف، با تربيت و آموزش، به جايي مي‌رسد كه سيارات آسماني را در اختيار مي‌گيرد و با قوه انديشه و فكر به همة اشيا مسلط مي‌شود. اگر انسان تربيت شود و در مسير كمال قرار گيرد، روحش اوج مي‌گيرد و به سعادت مي‌رسد. و بر قله‌هاي پيروزي و كمال يكي پس از ديگري سيطره مي‌يابد. سعدي در اين زمينه مي‌گويد:

رسد آدمي، به جايي كه به جز خدا نبيند

بنگر كه تا چه حد است، مكان آدميت

طيران مرغ ديدي، تو ز پاي بند شهوت

به در آي تا ببيني، طيران آدميت

انساني كه اين همه آمادگي براي تربيت شدن دارد، شايسته است كه خداوند به‌ترين راه‌ها را براي تربيت او در نظر گرفته باشد؛ يكي از اين راه‌ها امر به معروف و نهي از منكر است كه در تربيت فرد و جامعه كاربرد فراوان دارد. پيامبر گرامي اسلام - صلي الله عليه و آله - نيز براي اين مبعوث گشت كه انسان را هدايت و تربيت كند و استعدادهاي نهفته آنان را شكوفا سازد؛ از طرفي امر به معروف و نهي از منكر يكي از سنت‌هاي مهم در اسلام است كه جلو فساد را مي‌گيرد و نوعي خيزش و مشاركت همگاني، در برابر فسادها و نارسايي‌ها و شاهراهي، براي رسيدن به كمال است. در اين مقاله، كاركرد تربيتي امر به معروف و نهي از منكر را در سيرة پيامبر بررسي مي‌كنيم.

اين موضوع، با همة اهميتي كه دارد، كم‌تر بررسي شده است؛ يكي از مشكلات جدي اين حوزه، كمبود منبع است؛ زيرا، سيره نويسان به نوعي رجال نويسي كرده‌اند و در برخي از كتاب‌هاي سيره نيز تاريخ نگاري را به جاي سيره نويسي ادامه داده‌اند.

ما در اين نوشته، از كليات (شرح و تعريف واژگان) آغاز كرده‌ايم. آن گاه، در ادامه از كاربرد امر به معروف و نهي از منكر در سيره پيامبر بحث نموده‌ايم .

ادامه نوشته

تربیت اجتماعی در اسلام

معصومه شیر افکن

زندگی در جامعه امروز نیازمند کسب سلسله‌ای از دانشها، مهارتها و نگرشها در زمینه‌های مختلف از جمله بعد اجتماعی است . تربیت اجتماعی به مجموع قابلیتها، صلاحیتها و مهارتهای اجتماعی اطلاق می‌شود که فرد باید درباره خود، خانواده، دوستان، جامعه و عملکردهای اجتماعی، نهادهای اجتماعی، ارتباطات اجتماعی، ارزشها، و در نهایت نهادهای بیتی و روشهای آن بدست آورد. هدف از انجام این تحقیق تبیین مبانی نظری تربیت اجتماعی و ارائه راهبردهای عملی در تقویت روابط اجتماعی صحیح بین افراد جامعه با تکیه بر کلام مولی‌الموحدین علی (ع) میباشد. روش تحقیق توصیفی و در نهایت تحلیلی است . این مقاله در دو بخش تهیه و تدوین گردیده که بخش اول کلیاتی از تربیت اجتماعی در اسلام را بیان می دارد وهمچنین  این بخش شامل یک سری عناوینی از قبیل تعاریفی از تربیت وتربیت اجتماعی از دیدگاه نهج البلاغه  وهمچنین تربیت در خانواده را مطرح می نماید ودر بخش دوم  به نام تربیت ایمانی در اسلام می باشد که از نماز به عنوان بزرگترین عامل تربیت ایمانی سخن به میان آمده است واینکه از کبر وخود بینی انسان را دور می نمایدودر پایان نتیجه گیری صورت گرفته است.

 گفته شده که تربیت اجتماعی جز طریق خودآگاهی تک‌تک افراد جامعه و احساس همدلی و سازگاری بین افراد یک اجتماع محقق نمی‌شود و به فردی تربیت شده اجتماع اطلاق می‌گردد که همواره درصدد شناخت کاملتر از اجتماع خود و موقعیت آن است ، برای بهبود روند امور و گسترش کار و حل مشکلات موجود به تفکر و تدبیر بپردازد و قادر باشد در وضعیتهای تازه‌ای که رخ می‌دهد در ارتباط با حل مساله تصمیم منطقی گرفته و اقدام نماید.

امید که این تحقیق گامی در جهت آشنایی هر چه بهتر تربیت اجتماعی  وایمانی در جامعه بردارد 

 

 

 

 

ادامه نوشته

نقش پدر و مادر در تربیت و آموزش فرزندان

شهناز مهر پرور

 

چکیده:

در این مقاله تعریفی از مادری و تربیت و نقش وراثتی و محیطی مادر و وظایف کلی مادر در تربیت کودک مانند مراقبت و حمایت، رهبری و هدایت، ساختن شخصیت کودک، حضور مادر در تأثیرات آن و غیبت مادر و اثرات آن در تربیت کودک و در مورد رفتار افراط گونه مادران و اینکه چه تیپی از مادران در رفتار خود افراط می کنند و راهکارهای تربیتی مناسب برای تربیت کودک اشاره شده است.

ادامه نوشته

اعمال شب و روز اول ماه رجب

رجب از جمله ماههای پر فیض و سرشار از برکتی است که باید قدر دانسته شده و از لحظه‌های سراسر معنویت آن برای قرب به خداوند متعال، کسب خیرات و برکات دنیوی و اخروی سود جست.

رجب نام نهری است در بهشت از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‏تر. هر کس یک روز از رجب را روزه بگیرد البته از آن نهر بیاشامد.

از پیامبر خدا(ص) نقل است که رجب ماه بزرگ خدا است و ماهی در حرمت و فضیلت به آن نمی‏رسد و جنگیدن با کافران در این ماه حرام است، رجب ماه خدا است و شعبان ماه من است و ماه رمضان ماه امت من است کسی که یک روز از ماه رجب را روزه دارد موجب خشنودی خدای بزرگ می‌شود، غضب الهی از او دور و دری از درهای جهنم بر روی او بسته می شود.

از حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام روایت است که: هر کس یک روز از ماه رجب را روزه بگیرد، آتش جهنم یک سال، از او دور شود و هر کس سه روز از آن را روزه دارد بهشت او را واجب گردد.

 

ادامه نوشته