اندیشه

قلندر و قلعه، داستان زندگی شیخ اشراق، شهابالدین یحیی بن حبش سهروردی از حکما و عرفای بزرگ قرن ششم هجری ایران است.این کتاب به قلم دکتر سید یحیی یثربی نوشته شده است. نویسنده در این کتاب که جنبة زندگینامهای آن بسیار دقیق و قوی است به نحوة شکلگیری ذهنیت شیخ شهابالدین از کودکی و تأثیرپذیری وی از معلمان و استادانش پرداخته است. در این داستان تا حدی دیدگاههای فلسفه سهروردی به زبان ساده آمده است و اساس این نوشته راه و رسم سلوکی اوست که میراث حکما، علما و به ویژه فرزانگان است.

در آغاز این داستان نویسنده دوران کودکی شهاب الدین را توصیف کرده است. به گونه ای که یحیی در دوران کودکی هر شب خواب میبیند که برای پرواز کردن یک بال بیشتر ندارد و احتیاج به بال دیگری دارد که با آن پرواز کند و چون میفهمد که این بال همان علم و دانش است طی پافشاریهای زیاد سرانجام پدر و مادرش را راضی میکند که برای یادگیری علوم مختلف به شهرهای دیگر سفر کند، اما پس از این همه تلاش و درس خواندن، سرانجام به جایی میرسد که ادامه دادن این درسها را بی فایده دانسته و همة آنهایی را که خوانده است تکراری میپندارد. از طرفی هر وقت یحیی حرفی میزد و یا نکته ای میگفت، از هر طرف به خاموشی و تسلیم وادارش میکردند و تعقیب و آزار و تهدیدش میکردند، به همین دلیل تصمیم گرفت به جستجو بپردازد. روزی در راه ناگهان در پی این جست و جو به آتشکدة زرتشتیان میرسد و با مغ آتشکده آشنا میشود، صحبتهایش را میشنود، احساس میکند که حرفهایش از جنس سخنهایی که تا آن روز شنیده بود و خوانده بود نیست. در آتشکده با دختری به نام سیندخت آشنا میشود. سیندخت دختر مغ است و حوادث را از پیش میداند. از باطن افراد خبر میداد و گاهی آیندة آنها را برایشان بازگو میکند یحیی به شدت شیفتة او میشود. از طرفی آگاهی سیندخت از باطن دیگران او را نگران میکند؛ شاید سیندخت این دلدادگی را نشان گستاخی بپندارد.

یحیی در پی اطلاعاتی که از مغ کسب میکند سرانجام تصمیم میگیرد که از آن جا برود و سفری دیگر را آغاز کند. سفری که سرآغاز شهرت سهروردی در فلسفه و عرفان میگردد. اما دیری نمیپاید که عقل سرخ شیخ، پای اندام نحیفش را به دادگاهی میکشاند که میکوشد تا سر سبز او را به پای حلقة چوبة دار بکشاند. اما...

کتاب قلندر و قلعه نه تنها روایتی رمان گونه و کمی آمیخته به تخیل از زندگی شیخ شهاب الدین سهروردی است بلکه دفتری کوتاه وساده برای معرفی اندیشه های شیخ اشراق و تهجر زمانة او نیز میباشد. دادگاهی که شیخ در آن گرفتار میآید، رستاخیزی است که همیشه در آن جهل و باطل به نبرد حقیقت میروند. اما حقیقت همیشه زمان را فتح میکند و این را اندیشة شیخ اشراق به اثبات رسانده است.

کتاب قلندر و قلعه کتابی شیرین و شیوا است که قدرت قلم فرسایی نویسنده را با درون مایه ای بسیار قوی به رخ میکشاند. اگر دوستدار رمانهایی با درون مایة قوی و یا اندیشه های اشراق میباشید، از خواندن این کتاب حتماً لذت خواهید برد.